Market

Koronawirus w Polsce. Koniec stanu epidemii w prawie – Opinie



Tymczasem w praktyce większość obostrzeń wynikających z wcześniejszego stanu epidemii została zniesiona przed opisywaną powyżej zmianą, w tym obowiązek kierowania na izolację i kwarantannę z powodu zachorowania na COVID-19 i kontaktu z osobą zarażoną wirusem SARS-Cov-2, czy też przymus zakrywania maseczką ust i nosa w pomieszczeniach.


Formalna zmiana, niemająca zasadniczego przełożenia na prawa i obowiązki przeciętnego obywatela, wprowadza jednak pewną zmianę punktu odniesienia i wskazuje jednoznacznie na tendencję wycofywania się przez rządzących z obostrzeń związanych z ponad dwuletnim okresem pandemii. Tutaj możemy zacytować za ministrem zdrowia – „Z czerwonego światła, czerwonej lampki, zmieniamy na kolor żółty…”. Eksperci przewidują, że kluczowe będą miesiące jesienne i dopiero wtedy poziom zachorowań, a także ich przebieg będzie skutkował ostatecznymi decyzjami rządzących w zakresie zniesienia wszelkich obostrzeń lub też przeciwnie- przywróceniem stanu epidemii.



Stan zagrożenia czy epidemii?


Należy pamiętać, że stan zagrożenia (podobnie jak stan epidemii) nadal uzasadnia ustanowienie czasowych ograniczeń w zakresie przemieszczania, obrotu określonych produktów, organizowania zgromadzeń, czy też funkcjonowania różnorakiego rodzaju obiektów.


Jednakże, co istotne i wymaga podkreślenia, zmiana stanu epidemii na stan zagrożenia nie jest związana z modyfikacją tzw. „specustawy covidowej” (Ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19), która między innymi określa zasady wykonywania pracy zdalnej, możliwości przeprowadzania szkoleń BHP w formule zdalnej, zawieszenia wykonywania pracowniczych badań, udzielania pracownikowi niewykorzystanego w poprzednich latach urlopu wypoczynkowego.


Również nadal obowiązują istotne rozwiązania dotyczące cudzoziemców, a związane z przedłużeniem legalnego pobytu do 30 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego na skutek wygaśnięcia zezwoleń na pobyt czasowy czy wiz, ale także okresem ważności zezwoleń na pracę cudzoziemców wydłużonym do 30 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego


Podsumowując należy podkreślić, że czas obowiązywania większości przepisów odnosi się do obu stanów i w związku z powyższym dopiero odwołanie stanu zagrożenia (bez wprowadzania stanu epidemii) wywołałoby istotne skutki prawne. Nieliczne wyjątki uregulowane w tzw. specustawie covidowej, które odnoszą się tylko do stanu epidemii wraz z wprowadzeniem rozporządzenia wprowadzającego stan zagrożenia epidemicznego wymagają szczegółowego prześledzenia przepisów.



Powrót eksmisji oraz egzekucji z nieruchomości


W kontekście zmiany stanu epidemii na stan zagrożenia epidemicznego warto przypomnieć jednak, że w ostatnim okresie doszło do dwóch dodatkowych i szczególnie istotnych zmian dotyczących eksmisji i zakazu licytacji.


8 kwietnia br. ustawą o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw doszło do kluczowej zmiany, wyczekiwanej nie tylko przez wielu właścicieli lokali i domów ale także wierzycieli. Uchylono regulację dotyczącą zakazu eksmisji zawartą w art. 15 zzu ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych tzw. ustawy covidowej.


Należy przypomnieć, że tzw. ustawa covidowa, obowiązująca jak zostało to wyżej wskazane w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii zakazywała wykonywania tytułów wykonawczych nakazujących opróżnianie lokali mieszkalnych, w tym także domów. Powyższy zakaz mógł oznaczać, że nawet, jeśli najemca zalegał z opłatami za wynajmowany lokal, to nie można go było wyeksmitować. W wielu przypadkach poczucie bezkarności najemców doprowadziło do konfliktów pomiędzy właścicielami lokali a najemcami. Teoretycznie właścicielom przysługują roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z lokali, odnośnie których umowy najmu wygasły a najemcy kontynuowali ich użytkowanie, jednakże nie zawsze tego typu roszczenia są możliwe do praktycznego wyegzekwowania.


Zakaz licytacji lokali mieszkalnych lub nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkiem mieszkalnym, służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, wprowadzony do kodeksu postępowania cywilnego art. 2 § 5 ustawy z dnia 14 maja 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, stanowiący poważne utrudnienie dla wierzycieli dochodzących swoich roszczeń na drodze egzekucyjnej poprzez egzekucję z nieruchomości, również został uchylony w dniu 8 kwietnia b.r. ustawą o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Zakaz ten dotyczył czasu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz 90 dni po jego zakończeniu. Ustawa z dnia 8 kwietnia b.r. weszła w życie od dnia następującego po dniu ogłoszenia, jednak z mocą od dnia 24 lutego 2022 r. co oznacza że wszelkie czynności komornicze związane z licytacją nieruchomości dokonane w ramach prowadzonych egzekucji z nieruchomości po dniu 24 lutego 2022 roku są ważne.


Powyższa zmiana, wychodząca naprzeciw oczekiwaniom wierzycieli i rynku, a koordynowana przez samorząd komorników, stanowi powrót do realiów przedcovidowych i w wielu przypadkach urealnia możliwość dochodzenia przez wierzycieli swoich roszczeń zasądzonych prawomocnymi wyrokami sądów.



Koniec epidemii w podatkach


Na zakończenie warto również wskazać na fakt, że zmiana stanu epidemii na stan zagrożenia epidemicznego wpłynie na część preferencji podatkowych wprowadzonych w związku z epidemią a związanych bezpośrednio z zapobieganiem i przeciwdziałaniem pandemii COVID-19. Przykładowo warto zwrócić uwagę na ograniczenie związane z ulgą dotyczącą IP – maj będzie ostatnim miesiącem, w którym będzie można skorzystać z obniżonej stawki CIT dla dochodów kwalifikowanych IP, wykorzystywanych do przeciwdziałania COVID-19. Podobnie ulegnie wygaśnięciu prawo do rozliczania w zaliczkach na PIT/CIT kosztów kwalifikowanych ponoszonych w celu opracowania produktów niezbędnych do przeciwdziałania COVID-19 jak również prawo do odliczenia od dochodu CIT i PIT darowizn przekazywanych na przeciwdziałanie COVID-19 na rzecz wybranych instytucji.


Podsumowując należy stwierdzić, że za wyjątkiem specyficznych uregulowań natury podatkowej, związanych z ulgami przeznaczonymi na działania związane z zapobieganiem i przeciwdziałaniem COVID-19, zasadnicze zmiany o charakterze praktycznym dla rynku, szczególnie rynku wynajmu i nieruchomości zostały wprowadzone „jakby tylnymi drzwiami” – tj. za pomocą zmiany tzw. specustawy ukraińskiej. Zniesienie stanu epidemii nie będzie miało drastycznego wpływu na sytuację prawną Polaków.


*Autorem tekstu jest mec. Maciej Węgiełek, partner w kancelarii Radców Prawnych Olczak-Klimek, van der Kroft, Węgiełek (OKW)



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.